วัตถุประสงค์ การทำบุญตักบาตร คืออะไรกันแน่

พุทธศาสนิกชนหลายคนต้องบอกว่า แม้จะเป็นชาวพุทธเหมือนกันแต่การตีความเกี่ยวกับการเป็นพุทธบริษัทที่ดีนั่นไม่เหมือนกัน รวมถึงกิจกรรมบางอย่างเราเองก็ตีความแตกต่างกันออกไปซึ่งเรื่องเหล่านี้ไม่มีถูกผิดมันเป็นความเชื่อของแต่ละบุคคลแต่บางอย่างก็เหมือนจะผิดจากแก่นเดิมของมันไปไกลโขทีเดียว อย่างเรื่องง่ายอย่าง การทำบุญตักบาตร วัตถุประสงค์มันคืออะไรกันแน่ เรามาไขความกระจ่างไปพร้อมกัน

การทำบุญตักบาตร คืออะไร

การทำบุญตักบาตร หากจะยึดตามหลักพุทธศาสนาก็จะเข้าเกณฑ์หนึ่งในการทำบุญที่เรียกว่า บุญกิริยาวัตถุ 10 (แปละว่า สิ่งอันเป็นที่ตั้งแห่งการทำบุญ 10 ประการ) การทำบุญตักบาตร จะตรงกับข้อแรกนั่นก็คือ ทานมัย ที่แปลว่าการให้ทาน การเสียสละ แบ่งปันสิ่งที่ตนมีให้กับผู้อื่น

การตักบาตรคือการหล่อเลี้ยงพุทธศาสนา

การทำบุญตักบาตรไม่เพียงแต่จะเป็นการทำตามคำสอนในเรื่องดังกล่าวแล้ว การตักบาตรยังเป็นการหล่อเลี้ยงพุทธศาสนาให้ดำเนินต่อไปได้อีกรูปแบบหนึ่งกล่าวคือ พระสงฆ์จะมีข้อห้ามเรื่องการเก็บอาหารค้างคืน นั่นทำให้พระสงฆ์จะต้องออกบิณฑบาตทุกเช้า เพื่อหาอาหารมายังชีพและดำเนินกิจกรรมทางศาสนาต่อไป หากเราไม่ทำบุญตักบาตรพระสงฆ์ ท่านก็ดำเนินกิจกรรมต่อไปไม่ได้ (ไม่มีอาหารฉัน)

องค์ประกอบของการทำบุญตักบาตร

การทำบุญตักบาตรนั้น มีองค์ประกอบด้วยกัน 3 อย่างก็คือ หนึ่งผู้ตักบาตร(เรา) จะต้องทำบุญตักบาตรด้วยจิตใจอันเป็นบริสุทธิ์ มีจิตใจตั้งมั่นที่ดี ที่ต้องการจะใส่บาตร อยากจะให้ อยากจะทำบุญอย่างแท้จริง ต้องมีจิตใจตั้งแต่ก่อนให้ ขณะให้และ หลังให้บริสุทธิ์ ถึงจะทำให้การทำบุญสัมฤทธิ์ผล สองวัตถุที่นำมาทำบุญตักบาตรนั้นจะต้องเป็นสิ่งที่ได้มาอย่างบริสุทธิ์ ไม่ไปลักขโมยเข้ามา และสิ่งนั้นจะต้องไม่ใช่สิ่งของที่ทำให้พระผิดศีลได้อย่างเช่น เหล้า ยา บุหรี่เป็นต้น ส่วนอาหารที่จะเอามาตักบาตรนั้นแบ่งออกเป็นสองอย่างคือ อาหารสด พวกข้าวสวยหุงสุก กับข้าว ของหวาน ผลไม้(ที่ปอกแล้ว) ส่วนอีกอย่างก็คืออาหารแห้งอย่างข้าวสาร ผลไม้กระป๋อง อาหารกระป๋อง เป็นต้น  อีกเรื่องเกี่ยวกับอาหารใส่บาตร ที่เราอยากจะขอเปลี่ยนกันหน่อยก็คือ บางครั้งการใส่อาหารจะเน้นไปที่อาหารพวกแป้ง น้ำตาล ของหวาน นั่นทำให้เวลาพระฉัน อาจจะทำให้เกิดโรคแทรกซ้อน อย่าง เบาหวาน ในระยะยาวได้ สามพระสงฆ์ที่รับบาตรของเรานั้น จะต้องเป็นพระที่มีศีลบริสุทธิ์

วิธีปฏิบัติในการตักบาตร

การตักบาตรนั้นเพื่อให้เกิดความสุข และถูกขั้นตอน ควรจะมีวิธีการปฏิบัติตนให้เหมาะสมด้วย จะได้ไม่ทำให้เกิดการผิดศีลต่อพระได้ วิธีปฏิบัติในการตักบาตรมีดังนี้ หนึ่งจัดเตรียมอาหารใส่บาตรให้ถูกสุขลักษณะ สะอาด ปลอดภัย ปริมาณมากน้อยไม่ใช่เรื่องสำคัญ สองการนำอาหารไปตั้งคอยไว้ที่จุดใส่บาตร อาจจะเป็นหน้าบ้าน หรือ หน้าวัดก็ได้ตามแต่บริบท สามก่อนจะใส่บาตรควรตั้งจิตอธิษฐานการทำบุญในครั้งนี้เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อตัวเองและครอบครัวมากที่สุด สี่นิมนต์พระสงฆ์ด้วยความนอบน้อม ห้าถอดรองเท้าเพื่อเตรียมจะใส่บาตร หกนำของที่เตรียมมาใส่ในบาตร อย่างระมัดระวัง และทำตามลำดับเพื่อให้การรับบาตรของพระไม่หนักจนเกินไป เจ็ดเมื่อใส่บาตรครบทุกองค์ตามกำหนด พระสงฆ์จะให้พร อาจจะเตรียมน้ำสำหรับกรวดน้ำได้เลย หรือไม่ต้องก็ได้ หากกรวดน้ำเสร็จก็เป็นอันเสร็จเรียบร้อย บางพื้นที่อาจจะมีการเอานำที่กรวดไปรดน้ำต้นไม้เพื่อกรวดน้ำอีกครั้งหนึ่งก็ได้ แล้วแต่วิธีการ

การทำบุญตักบาตรนั้น วัตถุประสงค์ที่แท้จริงก็คือ การชำระจิตใจของเราให้มีความสะอาด ฝึกการเป็นผู้ให้ให้กับจิตใจของตัวเอง สองเป็นการทำนุบำรุงพระสงฆ์เพื่อให้ท่านได้มีแรงเผยแผ่ศาสนาต่อไป